MURAT ANAR / ANKARA - BHA
Murat Anar, Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDK) Avrasya kıtasının yüzde 65'ini kapsayan üyeleriyle, dünya nüfusunun yüzde 40'ını ve küresel gayri safi hasıla (GSH) içinde yüzde 30'unu temsil ettiğini bildirmiştir. Özellikle Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Pakistan gibi Türk dostu ülkelerin varlığı, örgütün Türk Dünyası için stratejik önemini artırmaktadır.
2025 yılında düzenlenen TDK 25. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, 2001'den bu yana en geniş katılımlı toplantı olarak tarihe geçmiştir. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, zirvede yapmış olduğu açıklamada, örgütün "gündemdeki zorluklara ve tehditlere karşı dayanışma ve tepki yeteneğinin güçlendirileceğini" vurgulamış ve "daha adil bir çok kutuplu dünya düzeni yaratma sürecine katkı sağlanacağını" belirtmiştir.
Türkiye'yi zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan temsil etmiş, Erdoğan'a Dışişleri Bakanı ve Maliye-Hazine Bakanı gibi üst düzey bürokratlar eşlik etmiştir. Zirvede, Rusya, Çin, İran ve Azerbaycan cumhurbaşkanları ile Pakistan ve Ermenistan başbakanları ve Çin Komünist Partisi yetkilileri ile kritik görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde ekonomik işbirliği, İsrail'in Gazze'deki saldırıları, Suriye'nin yeniden inşası ve bölgesel barış konuları masaya yatırılmıştır.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın zirvede öne çıkan mesajları arasında şu hususlar yer almıştır:
-
Gazze'de yaşanan insani krizine dikkat çekilmesi
-
Suriye'nin toprak bütünlüğü ve kalıcı barışın sağlanması
-
Orta Asya ve Güney Kafkasya'da barış, refah ve istikrarın güçlendirilmesi
-
Türk Devletleri Teşkilatı'nın çalışmalarının desteklenmesi
-
Enerji, ekonomi ve iklim değişikliği alanlarında işbirliğinin artırılması
-
Türkiye-TDK ilişkilerinin güçlendirilmesi
Murat Anar'a göre, Türkiye, hem Batı hem de Rusya, Çin ve İran ekseninde dengeleyici bir rol oynamakta ve stratejik konumu sayesinde birçok ülke için vazgeçilmez bir müttefik haline gelmektedir. Türk Devletleri Teşkilatı, üyeleri arasında zaman zaman yaşanan Pakistan-Hindistan gerginliği, Rusya-Ukrayna savaşı, ABD'nin İran'a yönelik baskıları ve Afganistan ile Orta Doğu'daki istikrarsızlık gibi önemli sorunlarla da karşı karşıyadır.
Ayrıca, Avrupa Birliği'nin Türk Devletleri ile mali işbirliği stratejisi, Türk Devletleri Teşkilatı'nın etkinliğini sınırlayabilecek faktörler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, Türk Devletleri Teşkilatı'nın gelecekteki gelişimleri, hem iç hem de uluslararası politik dinamiklerle doğrudan ilişkilidir.



