ANKARA-BHA
Türkiye'de her yıl yaklaşık 27 bin kadına meme kanseri tanısı konulmakta, bu da her 18 kadından birinin yaşamı boyunca bu hastalığa yakalanma riski taşıdığını göstermektedir. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, meme kanseri, Türkiye'de ve dünya genelinde kadınlarda en sık görülen kanser türüdür ve önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır.
Meme kanseri çoğunlukla memedeki süt salgılayan bezlerde veya süt taşıyan kanallarda başlamaktadır. Ancak daha nadir olarak meme dokusundaki yağ ve bağ dokusunda da gelişebilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, her yıl dünya genelinde yaklaşık 2,3 milyon kadına meme kanseri teşhisi konulmakta ve bu hastalık, kadınlarda yeni tanı konulan tüm kanserlerin %23,8'ini oluşturarak en yüksek orana sahip olmaktadır.
Erken Dönemde Belirti Vermiyor
Meme kanseri genellikle erken aşamalarda belirti vermemektedir; bu nedenle, taramalar oldukça büyük bir önem taşımaktadır. Meme kanserinin en sık görülen belirtisi, memede ağrısız ve zamanla büyüyen bir yumrunun ele gelmesi ve hissedilmesidir. Bununla birlikte, memenin şeklinde veya boyutunda değişiklikler, portakal kabuğu görünümü, meme ucundan kanlı akıntı, meme ucu veya derisinde çekilme, memede kızarıklık ve kalınlaşma, içe çöküntü, kabuklanma ile koltuk altı veya köprücü kemiği çevresinde şişlik ve kitle gibi belirtiler de hastalığın habercisi olabilmektedir. Bu tür belirtiler mevcutsa, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak önemlidir.
Meme kanseri, genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birleşimiyle ortaya çıkabilmektedir. Risk faktörleri arasında tütün ve tütün ürünleri kullanmak, hiç doğum yapmamış veya geç doğum yapmış olmak, emzirmemek, menopoz sonrası iki yıldan uzun süre hormon ilacı kullanmak, hareketsiz yaşam sürmek, fazla kilolu veya obez olmak, alkol kullanmak, yoğun meme dokusuna sahip olmak, erken adet görmek ve geç menopoza girmek ile BRCA1 ve BRCA2 gibi genlere sahip olmak gibi unsurlar bulunmaktadır. Ayrıca, göğüs kafesi bölgesine radyoterapi almak da risk faktörleri arasında sayılmaktadır.
Sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirerek bu risklerin birçoğu azaltılabilmektedir. Düzenli fiziksel aktivite yapmak, dengeli beslenmek, tütün ve alkolden uzak durmak, ideal kiloyu korumak ve stresi kontrol altında tutmak, meme kanseri riskini azaltmaktadır.
Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor
Meme kanseri ile mücadelede en etkili strateji, hastalığı erken evrede tespit etmektir. Erken teşhis edilen vakalarda tedaviye yanıt oranı çok daha yüksek olmaktadır. Sağlık Bakanlığı, ülke genelinde yürütülen kanser tarama programlarıyla meme kanseri farkındalığını artırmayı ve erken tanı oranlarını yükseltmeyi hedeflemektedir. Ulusal kanser verilerine göre, yeni tanı alan meme kanserlerinin %42,9'u sadece meme ile sınırlı iken, %12,5'i uzak organlara yayılmış durumda tespit edilmektedir.
Ücretsiz Tarama Hizmetleri ve Öneriler
Türkiye’de Ulusal Kanser Kontrol Programı kapsamında, Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM), Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) ve Mobil Kanser Tarama Araçları aracılığıyla ücretsiz tarama hizmetleri sunulmaktadır. 20 yaşından itibaren aylık kendi kendine meme muayenesi, 20-39 yaş arası kadınlar için iki yılda bir klinik meme muayenesi, 40-69 yaş arası kadınlar için ise yılda bir klinik muayene ve iki yılda bir mamografi önerilmektedir.
Erken tanı konulan hastalarda sağ kalım oranı %90’a kadar çıkabilmektedir.
Tedavi Yöntemleri
Meme kanseri her hastada farklı özellikler gösterebilmektedir. Tedavi planı, hastanın yaşı, kanserin evresi, genetik özellikleri ve diğer sağlık durumlarına göre belirlenmektedir. Başlıca tedavi yöntemleri arasında cerrahi müdahale, kemoterapi, radyoterapi, hormon tedavileri, hedefe yönelik tedavi ve immünoterapiler bulunmaktadır.



