ANKARA - BHA
Selýþýk, tarım arazilerindeki bozulmanın sadece Türkiye’yi değil, tüm dünyayı etkilediğini vurguladı. Ülkede erozyon, yanlış arazi kullanımı, aşırı otlatma, aşırı sulama ile bağlı tuzlanma ve iklim kaynaklı kuraklığın arazi kayıplarını artırdığını belirtti. Tarımsal bozulmanın gıda güvenliği açısından ciddi bir tehdit olduğunu ifade eden Selýþýk, toprağın verimsizleşmesiyle kimyasal girdilerin kullanımının arttığını, kuraklığın etkisiyle sulamanın yoğunlaşmasının ise toprağın fiziksel ve kimyasal yapısını bozduğunu söyledi.
Yanlış uygulamalar kısır döngü yaratıyor
Selýþýk, toprak erozyonunun mahsul veriminde %50’ye varan kayıplara neden olabildiğini aktardı. Verim düşüklüğünün üreticileri yanlış tarımsal uygulamalara ittiğini belirten Selýþýk, bu durumun kimyasal gübre kullanımının artmasına, yanlış ürün desenine yönelmeye ve aşırı sulamaya yol açarak tarımsal girdi maliyetlerini yükselttiğini ifade etti. Bu sürecin arazi bozulmasını daha da hızlandırdığını ekledi.
FAO ile Tarım ve Orman Bakanlığı gibi kurumlarla işbirliği içinde çalıştığını vurgulayan Selýþýk, uluslararası fonlardan sağlanan teknik desteğin Türkiye’de sürdürülebilir arazi yönetimini güçlendirmek için kullanıldığını belirtti.
Duvarsız okul modeli ile çiftçilere yerinde eğitim
Konya ve Sakarya havzalarında yürütülen projelere de değinen Selýþýk, Konya’daki havzada Sürdürülebilir Arazi Yönetimi ve İklim Dostu Tarım Projesi’nin uygulandığını söyledi. Doğrudan ekim, toprak işleme olmaksızın tarım, kuraklığa dayanıklı tohum kullanımı ve damla sulama gibi yöntemlerin yaygınlaştırıldığını belirtti. FAO’nun “duvarsız okul” olarak bilinen Uygulamalı Çiftçi Okulları aracılığıyla çiftçilere bu tekniklerin sahada gösterildiğini ifade etti.
Sakarya havzasında ise Türkiye'de ilk kez uygulanan Arazi Tahribatının Dengelenmesi Projesi’nin Ankara, Kütahya ve Eskişehir’de yürütüldüğünü aktaran Selýþýk, sürdürülebilir arazi yönetimi yöntemlerinin eğitimlerle çiftçilere aktarıldığını ve kadın kooperatiflerinin projeye dahil edilerek kadınlar ve gençlerin desteklendiğini söyledi.
Arazi tahribatı çok yönlü olarak izleniyor
Selýþýk, FAO’nun sağladığı 8,1 milyon dolarlık fonla geliştirilen Karar Destek Sistemi sayesinde arazi tahribatının yalnızca arazi örtüsü ve toprak karbonu gibi göstergelerle değil, aynı zamanda erozyon ve çölleştirme parametreleriyle de takip edildiğini belirtti. İklim projeksiyonları ve toprak organik karbon haritalarıyla kapsamlı analizlerin mümkün olduğunu kaydetti.
Bu deneyim ve başarılı uygulamaların Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aracılığıyla Türkiye genelinde yaygınlaştırıldığını; aynı zamanda FAO tarafından Orta Asya ve diğer bölgelerde de uygulanabilir hale getirildiğini ifade etti.



