Türkiye'nin Balıkçılık ve Su Ürünleri Üretiminde Liderliği
Türkiye, Akdeniz ve Karadeniz'deki balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği sektöründe önemli bir büyüme kaydetmiştir. 2023 yılında yayınlanan rapor, bölgedeki balıkçılık faaliyetlerine ilişkin bilimsel verileri, uzman değerlendirmelerini ve güncel analizleri içermektedir. Türkiye'nin bu liderliğini pekiştiren bir diğer faktör de 2023 yılında Akdeniz ve Karadeniz'deki toplam avcılık üretiminin 1,12 milyon tona ulaşması ve bir önceki döneme göre yüzde 13 artış göstermesidir.
Rapora göre, Akdeniz ve Karadeniz'de 83 binden fazla balıkçı gemisi faaliyet göstermektedir, bunların yüzde 81'i ise küçük ölçekli gemilerden oluşmaktadır. GFCM (Akdeniz ve Karadeniz için Balıkçılık Yönetimi Genel Komitesi) alt bölgeleri içerisinde Karadeniz, yüzde 39,5'lik payla en yüksek üretimi gerçekleştirmiştir. Akdeniz'deki avcılıkta küçük pelajik türlerin baskınlığı sürmesine rağmen, bazı ülkelerde av miktarlarında düşüş yaşanmakla birlikte, balık stoklarında belirgin iyileşmeler kaydedilmiştir.
Hamsi, derin su pembe karidesi ve dil balığı gibi türlerin 2023 yılında bölgedeki sürdürülebilir stoklar arasında yer aldığı belirtilmiştir. Türkiye'ye kıyısı olan ülkelerin su ürünleri yetiştiriciliği üretimi 2023'te 2,97 milyon tona ulaşmış, bunun 940 bin tonu denizlerde gerçekleştirilmiştir. Türkiye, denizlerdeki yetiştiricilikte yüzde 43 payla bölgenin lideridir.
Deniz Avcılığı ve Yetiştiricilikte Türkiye'nin Rolü
2023 verilerine göre, GFCM bölgesinde deniz avcılığı sektörünün 3,1 milyar dolarlık ilk satış geliri sağladığı ve 750 bin kişiye istihdam sağladığı bildirilmiştir. Denizlerdeki su ürünleri yetiştiriciliği sektörü ise son 10 yılda yüzde 63 büyüyerek 5,2 milyar dolar gelir üretmiştir. Türkiye, 2022-2023 ortalamasına göre denizlerdeki avcılık ve yetiştiricilik üretiminde lider ülkedir. Türkiye'nin GFCM alanındaki deniz balıkçılığı filosunun yüzde 17,4'üne, denizlerdeki avcılığın yüzde 31,4'üne ve denizlerdeki yetiştiriciliğin yüzde 43'üne sahip olduğu ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, Karadeniz'deki toplam avcılığın yüzde 70,6'sı Türkiye tarafından gerçekleştirilmiştir.
Sürdürülebilir Balıkçılıkta Türkiye'nin Önemi
Türkiye, su ürünleri yetiştiriciliğinde güçlü bir teknik altyapı ve hukuki çerçeve geliştirmiştir. Avrupa levreği ve çipura üretiminde küresel ölçekte önemli bir ihracatçı konumuna gelmiştir. Türkiye'nin yüksek üretim kapasitesi ve güçlü filo yapısı, bölgedeki ekolojik ve ekonomik dengeler üzerinde belirleyici bir etki yaratmaktadır. Bu durum, GFCM bölgesinde sürdürülebilir balıkçılık yönetimi açısından stratejik önem taşımaktadır.
Diğer yandan, Türkiye'nin GFCM bünyesindeki etkinliğinin arttığı ve Türkiye'nin ilk kez GFCM Başkanlığına seçildiği bildirilmektedir. Ayrıca, Karadeniz Çalışma Grubu Başkanlığı ile BlackSea4Fish Projesi'nin koordinatörlüğünü yürütmektedir. Bu gelişmeler, Türkiye'nin sürdürülebilir balıkçılıktaki öncü konumunu daha da güçlendirmiştir.



