ANKARA-BHA
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ulaşımdan kaynaklı hava kirliliğini azaltmak amacıyla hayata geçirilen Egzoz Elektronik Denetleme Sistemi (EGEDES) kapsamındaki denetimler hız kesmeden devam ediyor. Bakanlık verilerine göre, 2025 yılı boyunca yapılan kontrolde, egzoz emisyon ölçümünü yaptırmayan binlerce araç tespit edildi. Bu durum, çevre kirliliği ile mücadelenin ne denli önemli bir hâl aldığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Plaka tanıma sistemiyle anında tespit
2018 yılında Türkiye genelinde, yani 81 ilde uygulamaya alınan EGEDES, ASELSAN iş birliğiyle geliştirilen plaka tanıma teknolojisi sayesinde, araçların geçerli egzoz emisyon ölçümü olup olmadığını elektronik ortamda anında sorgulama imkanı sunuyor. Bu sistem, trafikte herhangi bir aksama oluşturmadan denetim yapmaya olanak tanımasıyla dikkat çekiyor. 2025 yılı içerisinde gerçekleştirilen toplam 20 bin 211 denetimde, egzoz muayenesi bulunmayan araç sahiplerine toplamda 13 milyon 755 bin 765 lira idari para cezası kesildi. Bu durum, denetimlerin etkinliğini ve sistemin başarısını ortaya koyuyor.
Mobil denetim araçları sahada
Proje çerçevesinde geliştirilen Mobil Plaka Tanıma Sistemi (MPTS) cihazları, 81 ildeki çevre il müdürlüklerine ait denetim araçlarına entegre edildi. Bu araçlar, hem hareket halindeyken hem de sabit noktalarda denetim yaparak muayenesiz araçları tespit etme yeteneğine sahip. Mobil sistemler sayesinde, denetimlerin daha verimli bir şekilde yapılması hedefleniyor. Böylelikle, hava kalitesini etkileyen unsurlara karşı hızlı müdahale imkanı sağlanıyor.
Ceza geliri çevre için kullanılıyor
Yetkililer, uygulanan idari para cezalarından elde edilen gelirlerin, çevrenin korunması ve iklim değişikliği ile mücadele çalışmalarında değerlendirildiğini bildirdi. Bu uygulama, çevre sorunlarıyla mücadelede finansmanın büyük bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Toplanan cezalar, sürdürülebilir çevre politikalarının hayata geçirilmesine katkı sağlamak amacıyla kullanılacak. Bu bağlamda, hem devlet hem de bireyler açısından çevrenin korunması amacıyla atılan adımların önemli olduğu vurgulanıyor.
Egzoz muayene süreleri
Mevzuata göre, hususi ve resmi otomobiller, ilk 3 yılın sonunda ve sonrasında her 2 yılda bir egzoz emisyon ölçümü yaptırmakla yükümlüdür. Kamyon, kamyonet, otobüs ve taksi gibi ticari araçlar için ise bu süre, ilk 1 yılın sonunda ve her yıl olarak belirlenmiştir. Bu düzenleme, hava kirliliği ile mücadelenin etkin bir şekilde sürdürülmesi adına büyük önem taşımaktadır.
Bütün bu gelişmeler, çevre ve iklim değişikliği ile mücadelede atılan somut adımların göstergesidir. Bakanlık, kontrolleri ve denetimleri artırarak, hava kalitesini iyileştirmeyi ve toplumun sağlığını korumayı hedeflemektedir.



