ANKARA - BHA
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan açıklamaya göre, her yıl düzenli olarak fiyat derlenen yerleşim yerleri ve iş yerleri ile birlikte sepete yer alan ürünlerin, ayrıntıların ve tanımların güncellenmesi gerçekleştiriliyor. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), toplumun tüketim alışkanlıklarını en iyi yansıtan mal ve hizmet sepeti üzerinden hesaplanıyor. Ancak, piyasadaki tüm mal ve hizmetlerin fiyatlarını takip etmek mümkün olmadığından, endeks hesaplamasında hanehalklarının harcamalarında önemli yer tutan ürün ve hizmetler dikkate alınıyor. Bu sepet, tüketicilerin günlük yaşamda sıkça tercih ettiği mal ve hizmetlerden oluşuyor.
Baz yıl 2025 olarak belirlendi
Yapılan çalışmalar sonucunda 2025 yılı, TÜFE için yeni baz yıl (2025=100) olarak belirlendi. Baz yılın yenilenmesi, endeksin daha kolay yorumlanmasını sağlarken uluslararası karşılaştırılabilirliği de artırıyor. Bu değişim, endeks seviyelerinin aşırı büyümesini engelliyor. Baz yıl değişikliğiyle birlikte, mevcut sınıflama yapısının yerine güncel tüketim alışkanlıklarını daha iyi yansıtan bireysel tüketim sınıflaması COICOP-2018 sistemine geçiş yapıldı. Yeni baz yıl, sınıflama ve ayrıntı yapısıyla oluşturulan ilk veriler Ocak ayı TÜFE bülteniyle yayımlandı. Bu değişiklik, endeksin yeniden hesaplanması anlamına gelmiyor; yalnızca mevcut verilerin yeni sınıflamaya göre gruplanmasını ifade ediyor. Dolayısıyla manşet enflasyon göstergelerinde bir değişiklik olmayacak, sadece baz alt endekslerde sınıflama kaynaklı farklılıklar görülebilecek.
Sepette ürün sayısı ve kapsam genişledi
Bu yıl alandan veri derleme yöntemiyle elde edilen fiyatlar, toplam fiyatların yaklaşık yüzde 51,140'ını oluşturacak. TÜFE kapsamında 81 il ve 239 ilçede, 39 bin 70 iş yeri ve 5 bin 246 konuttan (kira) her ay yaklaşık 636 bin 640 fiyat derlenecek. Her yıl aralık ayında yapılan güncellemeyle birlikte, tüketim harcamalarında artan önem taşıyan ürünler sepete dahil edilirken, anlamı azalan ürünler sepetten çıkarılıyor. Bu yüzden TÜFE sepetindeki ürün sayısı yıllar itibarıyla değişiklik gösteriyor. Yıl içinde ise sepet ve ayrıntılar sabit kalıyor.
Bu yıl temel veri kaynağının değişmesi ve yeni sınıflamaya geçiş yapılması nedeniyle sepete giren ve çıkan ürün sayısının önceki yıllara göre daha fazla olduğu belirtildi. Güncellemeyle birlikte simit, yerel peynirler, hazır pizza ve börekler, okul forması, bebek elbisesi, termos ve otomobil ekspertiz ücreti gibi 38 madde sepete eklendi. Kakao, ekmek hamuru (yufka), kravat, gazeteler ve diğer malzemeler ise sepetten çıkarıldı. Ayrıca, tüketicilerin değişen tercihlerinin yansıtılması amacıyla birçok maddenin altına yeni ürün çeşitleri eklendi. Örneğin, 2026 itibarıyla dizel otomobil tamamen sepetten çıkarılırken, benzinli, elektrikli ve hibrit otomobiller için yeni alt maddeler oluşturuldu.
Ana grup ayrıntıları yeniden belirlendi
Baz yılın 2003=100'den 2025=100'e güncellenmesiyle birlikte ana grup sayısı 120'den 130'a yükseldi ve baz grupların isimleri değiştirildi. Dijital ürünler ve dijital içerik tüketimi COICOP-2018 kapsamında ayrı bir sınıf haline getirildi. Sigorta ve finansal hizmetler de yeni bir ana harcama grubu olarak TÜFE hesaplamalarına dahil edildi. Güncellemeye göre, gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı yüzde 24,44, konut ve enerji grubunun ağırlığı yüzde 11,40 olarak belirlendi. Ulaştırmanın ağırlığı ise yüzde 16,62’ye yükseldi. Giyim ve ayakkabı, ulaştırma, eğlence ve kültür, lokanta ve konaklama hizmetleri ile kişisel bakım ve çeşitli mal ve hizmetler gruplarının ağırlıkları artarken, baz temel grupların ağırlıkları ise azalmış görünüyor.



