Türkiye'de Aile Hekimliği Kapsamında Kardiyovasküler Risk Değerlendirmeleri
Sağlık Bakanlığı tarafından Aile Hekimliği yönetmeliğinde yapılan düzenlemeler sonucunda, Türkiye genelinde yaklaşık altı aylık bir süre içerisinde aile hekimliklerinde 2 milyon 483 bin 467 kişinin kardiyovasküler risk değerlendirmesi gerçekleştirildi. Bu taramalar sonucunda, 317 bin 776 kişide kalp ve damar hastalıkları açısından risk bulunduğu belirlendi. Bu durum, her sekiz kişiden birinin potansiyel bir kardiyovasküler sağlık sorunu taşıdığını ortaya koyuyor.
Bakanlığın verilerine göre, kalp ve damar hastalıkları dünya çapında en fazla ölüm ve sakatlıkla sonuçlanan sağlık sorunlarından biri olup, her yıl yaklaşık 18 milyon kişinin yaşamını yitirmesine sebep olmaktadır. Bu hastalıkların gelişiminde etkili olan temel davranışsal risk faktörleri arasında, dengesiz beslenme, fiziksel aktivite yetersizliği, sigara ve alkol kullanımı yer almaktadır.
Bu risk faktörlerinin vücutta yol açtığı yüksek tansiyon, kan şekeri seviyesinin artışı ve obezite gibi durumlar, kalp-damar hastalıklarına yakalanma ihtimalini önemli ölçüde artırmaktadır. Ayrıca, bu risk unsurlarının bir arada bulunması, kişinin sağlık riskini katlayarak daha ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle yalnızca tek bir risk faktörüne değil, tüm risk etmenlerine bir arada müdahale edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü Verileri
Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi ve kontrol edilebilir risk faktörlerinin yönetilmesi sayesinde, kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin yüzde 75’inden fazlası önlenebilmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'de kalp sağlık yönetimi için ulusal programlar oluşturulmaktadır.
Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı
Sağlık Bakanlığı, kalp-damar hastalıklarıyla daha etkin bir şekilde mücadele edebilmek amacıyla "Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı"nı hayata geçirmiştir. Bu programda, hastalıklardan korunma, erken tanı, etkili tedavi ve düzenli takip süreçlerinin, aile hekimleri aracılığıyla tüm sağlık kademelerinde sistemli bir şekilde yürütülmesi hedeflenmektedir.
Program kapsamındaki kardiyovasküler risk analizleri, 40 yaş ve üzerindeki bireyler için aile hekimleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu süreçte, bireyin yaşı, cinsiyeti, sigara kullanma durumu, kan basıncı ve kolesterol düzeyleri gibi bilgiler değerlendirilmektedir. Elde edilen verilere dayanarak, önümüzdeki 10 yıl içinde kalp ve damar hastalığına bağlı ölüm riski hesaplanmakta ve kişiye özel danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır.
Risk Taşıyan Bireylere Destek Hizmetleri
1 Kasım 2024 ile 14 Nisan 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda 317 binden fazla bireyde kardiyovasküler risk tespit edilmiştir. Bu bireylere, Sağlıklı Hayat Merkezleri aracılığıyla sağlıklı beslenme, aktif yaşam tarzı, sigara bırakma gibi konularda ücretsiz danışmanlık hizmetleri sunulmaya başlanmıştır.
Sağlık Bakanlığı, kalp sağlığını korumanın temel yolları arasında işlenmiş gıdalardan uzak durmak, tuz kullanımını azaltmak, tütün ve alkolden kaçınmak, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve uyku düzenine özen göstermek gerektiğini vurgulamaktadır. Bu tür önlemler ile kalp-damar hastalıklarının önlenmesi ve halk sağlığının iyileştirilmesi amaçlanmaktadır.



